Fiyat Hareketleri ve Teknik Analiz ile Para Kazanma Stratejisi

Eminim ki borsa ile belli bir süre ilgilenen herkes direnç, destek, trend, dalga yapısı, RSI, MACD gibi onlarca terim ve kavramı bir şekilde görmüş veya okumuştur. Ancak konu finansal piyasalar olduğunda saf bilgi genellikle para kazanmak için yeterli olmaz. Eğer yeterli olsaydı, herkes dipten alır tepeden satar ve zengin olurdu.

Borsada para kazanmak, hiç bir zaman al-sat tuşlarına basmaktan ibaret olmadı. Para kazanma için analiz becerisi, psikoloji ve para yönetimi konularını bir potada harmanlayıp doğru bir strateji kurmanız gerekir. İşte milyonlarca insanın başarısız olduğu nokta da tam burasıdır, strateji kurmak.

Bu yazıda sana çok fazla derinlere girip detaylarda boğulmadan basit yöntemler kullanarak oluşturduğum stratejiyi anlatacağım. Elbette ki yeni bir yöntem icat etmiyorum veya daha önce yapılmamışı yapmıyorum. Sadece fiyat hareketleri, teknik analiz ve psikolojiyi birleştirip “para kaybetmeme” odaklı bu yöntemi basitçe anlatmaya çalışıyorum. Detaylara girmeden önce stratejinin temel ve asla esnetmeyeceğimiz prensiplerini yazayım.

  1. Ana endeks yönünü takip edeceğiz.
  2. Gereksiz para kaybetmeyeceğiz, ana paramızı koruyacağız.
  3. Doğru noktada girip zamanında çıkacağız. (dipten alıp tepeden satma hedefimiz yok)
  4. Haftalık grafiklere göre işlem yapıyoruz (istisnai durumlar hariç).

Simdi başlayalım.

Fiyat Hareketleri

Charles Dow’u mutlaka duymuş olmalısın. Eğer hiç duymadıysan hemen Google’a Charles Dow yazarak karsına çıkan ilk 2-3 yazıyı okumanı tavsiye ederim. Kısaca özetlemek gerekirse Charles Dow teknik analiz dalının babası, kurucusudur.

Charles Dow der ki; Fiyat, Her Şeyi İçerir.

Yani Dow’a göre bir varlığın fiyatı, o varlık hakkında bilinmesi gereken tüm bilgileri içerir. Dow, piyasa fiyatının, mevcut, geçmiş ve gelecekteki tüm bilgilere dayalı olarak oluştuğunu savunmuştur.

Bu ne demek ve bizim için neden önemli ?

Bir hisse senedinin yani diyelim THYAO‘nun kapanış fiyatına etki eden sonsuz sayıda olay vardır. Hissenin %5’ine sahip bir yatırım fonu elindeki payların yarısını satıp başka bir hisse almaya karar vermiştir. Bir başka yatırım fonu portföyüne %1 THYAO eklemeye karar vermiştir. Elinde 25 yıldır THYAO hissesi saklayan bir uzun vade yatırımcısı hisselerini satmaya karar vermiştir. Bir başka yatırımcı ev almak istediği için hisse satmıştır. Bir başkası evini satıp THYAO almıştır. Bir trader THYAO’nun yarın yükseleceğini düşünüp hisse almıştır, diğeri ise tam tersini yapıp elindekileri satmıştır. Ve bir klasik olarak “yaz geliyor, uçaklar fazla uçar” diyen bir amcamız tarlasını satıp THYAO almıştır.

Gördüğün gibi gün içinde bizim hiç bir şekilde haberimizin olmadığı ve olamayacağı ve aynı zamanda hiçbir şekilde de etkimizin olamayacağı milyonlarca alım-satım işlemi gerçekleşir. Tüm bu işlemler bir piyasa oluşturur ve bu piyasa gün sonunda belli bir fiyatta sabitlenir.

Bu fiyat, o gun THYAO ile ilgili olan biten herseyin bir konsolidasyonudur. Yani biz sadece fiyati izledigimizde aslinda diger tum detaylari da icinde bulunduran bir bulutu takip ediyoruz gibi dusunebiliriz.

Simdi biraz dur ve düşün, bunu anlamaya çalış. Kendi paranla alıp sattığın hisseler hariç bu işlemlerin hangisine etkin var ? Evet, hiçbiri. O zaman bizim haber akışı, aracı kurum analizi, yıllık raporları veya sektör gelişmelerini takip etmemize gerek yok. Bu araçlar bambaşka stratejiler için mükemmel veriler sağlayabilir ancak bizim kafamızı karıştırmaktan ve odağımızı dağıtmaktan öteye gitmezler.

O zaman bizim ihtiyacımız olan 3 bilgiyi aşağıya yazıyorum;

  • Açılış fiyatı
  • Kapanış fiyatı
  • İşlem Hacmi

Bu üç bilgiyi kullanarak ne yapabiliriz ?

  • Trend ve market yapısını tespit edebiliriz.
  • Destek ve direnç seviyelerini belirleyebiliriz
  • Muhtemel giriş ve cıkış noktalarının tespit edebiliriz.
  • Psikolojik seviyeleri anlayabiliriz.

Gördüğün gibi aslında sadece fiyata ve fiyatın hangi hacimle desteklendiğine bakarak çok şeyi belirlemek mümkün. Simdi fiyatı temel alan bazı teknik analiz araçlarına göz atalım.

Teknik Analiz

Teknik analiz, gelecekteki fiyatı değil fiyatın yönünü tahmin etmeye yarayan bir olasılıklar bütünüdür. Bunu da destek&direnc seviyeleri, hareketli ortalamalar ve trend kanalları aracılığıyla yaparız.

Bu olasılıkları paraya çevirmenin yolu ise koşula bağlı hareketimizi belirlediğimiz bir stratejiye sahip olmaktır. Yani fiyatın yönünü takip etmek para kazanmak için yeterli değildir. Klasik ticarette olduğu gibi doğru fiyata almak ve kârlı satmak asıl amacımız olmalıdır. Dolayısıyla burada devreye olasılıklar ve risk hesaplamaları devreye girer. Dolayısıyla bizim mevcut olasılıklara göre makul bir risk/ödül oranı olan hisselerde işlem yapmamız gerekir.

Ben de hisse seçimlerimde risk/ödül oranını temel bir kriter olarak kullanacağım.

Market Yapısı

Tum borsalar endeksler araciligi ile takip edilir. Borsa Istanbul icin bu endeks genellikle BIST100 adi verilen, uluslararasi kodu ise XU100 olan endekstir. Bu endeks, belirli kriterlere göre ilk 100 sirketin olusturdugu bir listedir.

Peki endeks mi hisseleri takip eder hissler mi endeksi ? Bu cok klasik bir paradokstur. Teknik olarak hisseler endeksi olusturur, yani endeks hisseleri takip eder. Ancak ana endeksler her zaman endekse dahil olmayan hisseleri etkiler.

Yani bist100 endeksinin %3 dustugu bir gunde, endekse dahil olmayan hisseler de endeks dususunden psikolojik olarak etkilenecektir. Iste fiyat hareketleri basliginda belirttigim, bizim etkimizin olmayacagi fiyat hareketi nedenlerinden biri daha.

Konuya geri dönersek, endeks yönu borsadaki tum hisselerin fiyat hareketleri üzerinde belirleyidir. Bazi hisseler endeks yönunun tersine hareket edebilirler ancak bu tur hisselerde islem acmak gereksiz risk almamiza neden olur.

Yani sadece endeks yönunde islem yapacagiz. Prensip 1

Bu demek degil ki endeks eksi (-) kapadigi gun islem yapmayacagiz. Endeks yönu ile endeksin genel trendini ifade ettigimi belirtmek isterim.

Destek ve Direnc Seviyeleri

Fiyat hareketlerinde belirli seviyeler, destek ve direnç olarak adlandırılır. Destek, fiyatların yükselmeye başladığı noktayı ifade ederken, direnç fiyatların düşmeye başladığı noktayı belirtir. Bu seviyeler bizim icin islem noktalarini belirlemeye yardimci seviyelerdir.

Destek ve direnc seviyelerini kullanarak kanal ici trade veya break-out stratejisi uygulayabiliriz.

Destek ve direnc seviyelerinin önemi, fiyatin olagan davranis sinirlarini belirlemeleridir. Biz bu seviyeleri fiyatin olagan hareketini takip ederek veya fiyatin olagan disi hareketine dahil olarak degerlendirmeye calisacagiz.

Destek ve direnc seviyelerinde dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, fiyatin bu seviyelerde verecegi tepkiyi beklemeden islem yapmamaktir. Yani cok belirgin bir direnc seviyesine gelmis hisse tekrar destek seviyesine dogru hareket yapabilir.

Dogru noktada isleme girmek yani hisse almak icin direnc ve destek noktlari cok onemli.

Trend Analizi

Trend çizgileri, fiyat hareketlerinin genel yönünü belirlemek için kullanılır. Aynı zamanda, çeşitli formasyonlar (örneğin, üçgen veya bayrak formasyonları) da trendin devam edip etmeyeceğini tahmin etmede yardımcı olabilir. Ancak fiyatin her turlu hareketine uygun bir formasyon uydurmak mumkundur. Dolayisiyla alim satim stratejisini uygularken tum formasyonlari degil ana trendleri dikkate alacagiz. Zaten haftalik veya gunluk zaman dilimlerinde islem yapildiginda formasyonlar yerine trendleri takip etmek daha basit olacaktir.

Hacim

Hisse senetleri icin hacim verisi bize gun icinde kac adet hissenin el degistirdigini gösterir. Genellikle tek basina bir anlam ifade etmese de onceki gunlerin hacimleri ve fiyat ile birlestiginde önemli bir gösterge halini alir.

Bunlara ek olarak hacim, piyasadaki buyuk oyuncularin ayak izleridir. Bir hissede daha önceki gune veya haftaya göre anormal denilecek seviyede hacim artisi olmasi, buyuk oyuncularin yani yatirim fonlarindan biri veya bir kacinin alim veya satis yaptiginin göstergesidir.

Sonuc olarak bizim icin hacim tek belirleyici kriter olmasa da hisse alim satim noktalari icin önemli bir kriterdir.

Hisse Taramasi Nasil Yapiyoruz

Uyguladigimiz strateji, belirli indikatörlere bagli bir strateji degil. Yani “MA20, MA50’yi yukari kesip RSI 60’tan buyukse AL” gibi bir islem stratejimiz yok.

Dolayisiyla her hafta hisseleri tek tek inceleyip analiz ediyoruz veya daha önceki analizimizde degisiklik olup olmadigini takip ediyoruz.

Ancak hisse sayisini sinirlamak ve keskin fiyat hareketlerinden kacinmak icin borsa istanbul hisseleri icin piyasa degerini en az 10 milyar TL olacak sekilde sinirliyoruz. Yani sadece piyasa degeri 10 milyar TL üzerindeki sirketleri inceliyoruz.

Hissenin haftalik grafigini actigimizda önce bir sure hic bir gösterge koymadan fiyata hareketlerine bakiyoruz. Asagidaki gibi dusen bir grafigi analiz etmek icin vakit harcamiyoruz. Fiyati dusmekte olan bir hisse, ikna edici sekilde yukselise gecmedikce dusus trendi icindedir.

Ne guzel dusuyor degil mi? Birakalim dussun…

Eger bir konsolidasyon veya yukselis trendi icindeyse sirasiyla destek&direnc seviyeleri, dusen trend veya bir kanal cizmeye calisiyoruz. Bunlari yaparken zorlama cizimler yapmak icin ugrasmiyoruz. Eger bir trendi veya destek noktasini kolay ve celiski olmayacak sekilde cizemiyorsak baska bir hisseye geciyoruz. Borsa Istanbul’da piyasa degeri 10 milyar ve uzerinde olan 180-190 civarinda sirket var. Dolayisiyla analiz etmekte zorlandigimiz sirketlere/hisselere zaman harcamiyoruz. Bu ayni zamanda zihin acikligi icin de önemli.

Analiz etmekte zorlandigimiz hisselere zaman harcamiyoruz.

Destek & Direnc noktalarini ve trendleri belirledikten sonra fiyatin bu noktalardaki tepkilerine bakiyoruz. Bazi hisseler destek ve direnclere net temas edip dönerken bazilari bu bölgelerde biraz vakit gecirip tepki verir. Bunu anlamak önemli.

Destek & Direnc noktalarindan sonra grafigimize hareketli ortalamalari ekliyoruz. Hareketli ortalamalar, tek basina strateji uzerinde karar verici ozellikleri olmasa da fiyatin tepki verdigi noktalari belirlemek ve ödul/risk hesaplamasi yapmak icin önemli.

Hareketli ortalama olarak 200, 100, 50 ve 20 birimlik hareketli ortalamalar genelde isimizi görecektir. Karli bir islem icin, fiyatin hareketli ortalamalari altinda birakmis olmasi önemlidir. %5 ustunde MA200 olan bir hisse muhtemelen oradan tepki verir. Bu hisse risk/ödul orani acisindan ideal olmayacaktir.

Özetlersek;

  • Piyasa degeri 10 Milyardan buyuk sirketleri filtreliyoruz.
  • Destek & Direnc noktalarini belirliyoruz.
  • Kisa ve uzun vadeli trend ve kanallari belirliyoruz.
  • Hareketli ortalamalara olan uzaklıklara bakıyoruz.

Tum bunlari kolaylikla belirleyebildigimiz ve mevcut davranislarin olumlu anlamda disina cikma ihtimali olan hisseleri listemize aliyoruz. Davranislarin disina cikmak demek, dusen trendi kirmak veya örnegin 50 birimlik ortalamayi gecmek gibi bir suredir devam eden hareketini yukari yönde bozmak demektir.

Trade Psikolojisi

Bizim gibi uzun vadeli yatirim degil de belirli kosullara bagli hisse alim satimi yapan trader’lar icin para kazanmanin önundeki en buyuk engel zayif bir psikoloji ile islem yapmaktir. Öncelikle kurallari ve zaman dilimleri belirlenmis bir strateji sahibi olmak ve bu stratejiye harfiyen uymak cok onemlidir.

  • Surekli ekrana bakmak hata yaptirir.
  • Kisa zaman dilimlerinde islem yapmak zarar ettirir.
  • Strateji disi islem yapmak para kaybettirir.

Benim bu stratejiyi oturturken en sik yaptigim hata belirledigim zaman diliminin kapanisini beklememek olmustur. Yani gunluk dilimde analiz ettigim bir hisseyi, gun ortasindaki hareketlere aldanip satmak veya gun icindeki coskuyla yeterince analiz etmedigim hisseleri almak gibi hatalar zarar etmeme sebep olmustur.

Peki artik hata yapmiyor muyum ? Elbette yapiyorum, örnegin gecen hafta bir dostum icin analiz ettigim ayni zamanda da kendi portfoyumde bulunan ARM hissesini gun sonu kapanisini beklemeden elimden cikardim. Gun sonunu beklemis olsaydim, yazili olarak da belirlemis oldugum stratejiye göre pozisyonumu koruyor olacaktim. Bunun bana su an icin maliyeti yaklasik %10 daha az kar etmek oldu. Ancak belirledigim stratejinin dogru oldugunu görmek de sevinc verici. Zira analizimi paylastigim dostum 125 $ giris seviyesi ile 18 Haziran 2024 itibariyle halen pozisyonunu koruyor.

Psikolojinizi korumak ve duygusal temellere dayanarak yaptiginiz islemleri azaltmak icin maruz kaldiginiz veri miktarini azaltmak yerinde olabilir. Örnegin haftalik dilimde islem yapiyorsaniz haftanin ilk 3 gunu herhangi bir borsa bilgisine maruz kalmaniz veya analiz yapmaniz gerekmez. Bu ayni zamanda odaginizda kalmaniza yardimci olur. Haftasonu piyasalar kapaliyken haftalik analizlerinizi yapar, “önumuzdeki hafta ne olursa ne yapacagim” sorularina cevap verdiginiz stratejinizi hazirlar ve hafta kapanisini beklersiniz.

Buna ek olarak islem buyuklugunuzu de psikolojik olarak sizi zorlamayacak seviyede ayarlamaniz, hem kalbinizi hem de kasanizi korur.

Islem Buyuklugu ve Kasa Yönetimi

Bizim en önemli prensiplerimizden biri de kasayi korumak. Cunku stratejimiz geregi orta vadeli defansif trade temelinde islemler yapiyoruz. bu da demek oluyor ki her an degil dogru anda islem acmak ve olabildigi kadar cok kar etmek amacimiz var. Yani biz gunluk %1 kar icin islem yapan bir trade botu degiliz. Ailesi, özel hayati, hobileri olan insanlariz.

Bu noktada kasanizi yani trade amacli ayirdiginiz parayi 10 esit parcaya bölmek ve ayni anda en fazla 10 hissede pozisyon sahibi olmak yönetilmesi kolay bir strateji olabilir.

Bazi hisselere 2 veya 3 birim ile islem acarken ayni zamanda 1-2 birim para da nakit olarak bekleyebilir. Bu tamamen risk / ödul oranlari ile ilgili olacaktir. Örnegin ATH yani tum zamanlarin en yuksek seviyesine ulasmis ve o noktayi da guzel bir hacimle gecmis bir hisse icin 3 birim nakit kullanmak akillica olabilir. Risk orani dusuk, odul orani ise gayet yuksek bir islem yakalayabiliriz.

Dusuk risk / odul oranina sahip islemler icin ise 1 birimden fazla nakit ayirmak dogru olmaz. Ben stratejimi uygularken risk/ödul oraninin en az 3 olmasina dikkat ediyorum.

Kayit ve Islem Takibi

Hangi strateji ile islem yaparsaniz yapin yaptiginiz tum islemleri ve alim satim noktalarinizi mutlaka not etmelisiniz. Bu size nerelerde hata yaptiginizi ve bunu nasil iyilestirebileceginizi gösterecektir.

Ben de paraliste.com’da paylastigim tum analizleri bu tabloda topluyor ve kar/zarar durumlarini belirtiyorum.

Örnek Hisse Analizi

Simdi sonuna kadar okudugunuz bu yazida anlatmaya calistigim stratejimi uygulayabilecegim bir hisse analizi yapalim. Hisse analizi icin Isvec borsasindan hepimizin tanidigi bir giyim markasi olan H&M hissesini analiz edecegim. Neden Isvec borsasi derseniz, Isvec’te yasadigim icin yogun olarak bu piyasada islem yapiyorum ve H&M de hem takip ettigim, hem ailece alisveris yaptigimiz hem de zaman zaman islem yaptigim sirketlerden biri.

Öncelikle haftalik zaman diliminde sadece fiyatin oldugu grafigi inceleyelim.

Grafik haftalik oldugundan fiyatin uzun suredir yatayda bir kanal icinde destek ve direnc noktalari arasinda hareket ettigini görebiliyoruz. Simdi grafige en belirgin destek ve direnc seviyelerini ekleyelim.

Sari cizgilerle göruldugu gibi fiyat 88 ile 183 seviyelerine defalarca temas ederek bir kanal olusturmus. burada destek ve direnc cizgilerini milimetrik cizmek zorunda degiliz ancak en az 2’ser noktaya temas etmelerine dikkat etmeliyiz.

Ekrandaki iki cizgiye bakarak yapabilecegimiz en kolay yorum fiyatin bu 2018’den beri icinde bulundugu kanalin ustune cikmis ve 5 haftadir orada tutunmus olmasidir. Bu bizim icin bir pozitif yönde bir olagandisilik. Yani 6 yildir 180 seviyesini gecemeyen fiyatimiz 5 hafta önce bu seviyeyi gecti ve bir daha da altina dusmedi. Bu bilgiyi kullanacagiz.

Simdi grafige hareketli ortalamalari ekleyelim.

Grafigi cok karistirmamak adina sadece 20, 50 ve 200 haftalik hareketli ortalamalari ekledim. Göruldugu gibi fiyat tum ortalamalarin uzerinde. Yani yukarida fiyati tutabilecek bir hareketli ortalama seviyesi yok.

Buraya kadar elde ettigimiz bilgileri yazalim;

  • Fiyat 6 yildir icinde oldugu kanalin ustune cikmis.
  • Kirdigi kanala 3 defa temas ederek onay almis. Yani fiyat tekrar 180 seviyesine gelmis ama her seferinde aliciler guclerini göstererek fiyati yukari surmus.
  • Fiyat tum ana hareketli ortalamalarin uzerinde.
  • Hacim olarak azalma var. Yani fiyatin yaptigi hareketler herkes icin yeterince istah acici olmayabilir. Bunun 1-2 nedeni var. Asaginda yazacagim.

Buraya kadar girise uygun ve stop noktasi belli bir setup olarak gözumuze carpiyor. Yani hisseyi 190 seviyesinde al ve 183 altinda hafta kapanisi yapmadikca tut diyebiliriz.

Simdi bir de önumuzdeki engellere bakalim. Aldigimiz riske deger bir islem mi onu inceleyelim. Grafigi biraz daha genisten alip yukaridaki direnclere bakalim.

200 ve 250 seviyelerinde guclu direncler oldugunu göruyoruz. 250 seviyesi zaten hissenin ATH seviyesi. Ayrica 196 seviyesi daha önce gelinmis ama devam edilememis bir seviye. Dolayisiyla 200 oncesinde kafa karistiran bir nokta var. Hissedeki dusuk hacim yani alicilarin istahinin yuksek olmamasi ancak saticilarinda pek satmaya niyetli olmamasinin sebebi bu bölge olabilir.

Ayrica en yakin guclu direnc bölgesi olan 200’e sadece %5 uzakliktayiz. En yakin destek ise 6 yillik kanalin ust cizgisi olan 183 seviyesi ve oraya da sadece %3,5 yakiniz. Dolayisiyla su an icin 1,3 gibi bir Risk / Ödul orani var ve bu hic cazip degil.

Yani H&M hissesine 190 seviyesinden islem acmak pek karli olmayabilir.

Peki stratejimiz ne olmali ? Kesinlikle beklemek. Haftalik olarak 200 ustu kapanis yapmasi halinde 200 altinda stop olmak kosuluyla %25 getiri potansiyelli bir islem yakalayabiliriz.

Yapmamiz gereken, fiyat 200’un uzerinde haftalik kapanis yapana kadar beklemek. Belki 210’dan alacagiz ama tekrar 6 yillik kanal icine dönme riskine girmemis olacagiz.

Giris noktamizin 210 oldugunu ve 250 seviyesine ulasacagini dusunup basit bir risk/ödul hesabi da yaparsak, r/ö orani 3,6 olacaktir ki gayet makul.

Gördugunuz gibi indikatörler, karmasik göstergeler kullanmadan sadece birkac cizgi cekerek bir strateji olusturduk. Bu ve bunun gibi analizlerimi takip etmek icin e-posta buoltenine abone olabilir veya beni X’ten takip edebilirsiniz.

İlk Yorumu Siz Yapın

    Bir yanıt yazın

    E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir